Oyuncu Tipleri

    Oyuncu kavramı TDK (2023)'e göre "Herhangi bir oyunda oynayan kimse" olarak ifade edilirken Oxford Learning Dictionary (2023)'e göre ise "Bir oyunda veya sporda yer alan kişi." olarak tanımlanmıştır. Çok çeşitli oyuncu tipleri bulunmaktadır. Bartle (1996) oyuncu tiplerini dörde ayırmıştır. Bunlar sırasıyla kaşifler, başaranlar, katiller ve sosyalleşenlerdir. Literatüre baktığımızda da dijital oyunlardaki oyuncu tipini belirlemek amacıyla Bartle’ın taksonomisine yönelik bir ölçek geliştirilmiştir (Fiş Erümit, Şılbır, Erümit, & Karal, 2021). Bir diğer oyuncu tipi ise Cömert ve Samur (2021) tarafından geliştirilen Oyuncu Şapkası Modelidir. Bu modelde 7 farklı oyuncu tipi bulunmaktadır. Bunlar, eğlenen, stratejik, lider, araştırmacı, deneyen, sanatsal ve sosyalleşendir. Oyuncuların oyunda en sık karşılaştıkları oyuncu tipinin eğlenen olduğu ifade edilmiştir (Samur & Cömert, 2022). Braixhex modelinde arayıcı, hayatta kalan, gözüpek, başyönetici, sosyalleşen, fetheden ve başaran olmak üzere 7 farklı oyuncu tipi yer almaktadır (Nacke, Bateman & Mandryk, 2014). Kim (2012) ise dört farklı oyuncu tipine ayırmaktadır. Bu oyuncu tipleri sırasıyla rekabet, işbirliği, ifade etmek ve keşfet olarak belirlenmiştir. Son olarak, Marzewski (2015)’in oyuncu tiplerini içsel ve dışsal sebeplerle motive olanlar olarak ikiye ayırmıştır. İçsel sebeplerle motive olanlar hayırseverler, başaranlar, sosyalleşenler ve özgür ruhlulardır. Dışsal sebeplerle motive olanlar ise kendi arayanlar, tüketiciler, iletişim ağ kuranlar, sömürenler olarak söylenebilir.

    Literatüre baktığımızda oyuncu tipleri ile ilgili yapılan çalışmalar dikkat çekmektedir. Lopez ve Tucker (2019) Hexad oyuncu tipininin bir bireyde oyunlaştırılmış uygulamalardaki performansı üzerine etkisini incelemiştir. Hexad oyuncu tipi Marzewski (2015) tarafından geliştirilmiştir. Çalışmanın bulgularında, Oyuncu tipi kontrol edildikten sonra, sonuçlar oyunlaştırılmış uygulama ile etkileşime giren katılımcıların oyunlaştırılmamış uygulama ile etkileşime girenlere göre daha iyi performans gösterdiğini görülmektedir. Bireylerin oyuncu tipini dikkate almanın önemini ve uygulamaların uyarlanması ihtiyacını vurgulamaktadır (Lopez & Tucker, 2019). Bir başka çalışmada da oyunlaştırılmış bir mobil uygulamanın öğrencilerin başarısı üzerindeki etkisini ve öğrencilerin oyuncu tiplerinin başarı puanlarını yordayıp yordamadığına bakılmıştır. Elde edilen bulgularda, deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin başarı puanları arasında anlamlı bir fark olmadığını göstermiştir. Öğrenme amaçlı etkili mobil oyunlaştırma uygulamalarının tasarımında oyuncu türünün önemini vurguladığı ileri sürülmektedir (Ugur-Erdogmus & Çakır, 2022).

    Son olarak çevremizde çok fazla oyun oynayan insan görebiliyoruz ama oyuncu tiplerini öğrendikten sonra tekrar o insanları gözlemleyebilirsiniz. Bakalım çevrenizde hangi tarz oyuncu tipleri var? Oyuncu tipleriyle ilgili aşağıda paylaştığım Youtube videosunu da izlemenizi öneririm.

 

 

KAYNAKÇA

Bartle, R. (1996). Hearts, clubs, diamonds, spades: Players who suit muds. Journal of MUD research, 1(1),19

CGMeetup. (2016, 18 Mayıs). CGI Animated Short Film HD "The Controller " by Bob Yong, Kang Yung Ho, Ian Ie | CGMeetup [Video]. Youtube. https://www.youtube.com/watch?v=2cBZrr2ZUsg&ab_channel=CGMeetup

Cömert, Z., & Samur, Y. (2021). A comprehensive player types model: player head. Interactive Learning Environments, 1-17.

 

Fiş Erümit, S., Şılbır, L., Erümit, A. K., & Karal, H. (2021). Determination of player types according to digital game playing preferences: Scale development and validation study. International Journal of Human–Computer Interaction, 37(11), 991-1002.

 

Kim, A. J. (2012). Social engagement: Who’s playing? How do they like to engage 04 6, 2023 http://amyjokim.com/2012/09/19/social-engagement-whos-playing-how-do-they-like-to-engage/ adresinden alındı.

 

Lopez, C. E., & Tucker, C. S. (2019). The effects of player type on performance: A gamification case study. Computers in Human Behavior, 91, 333-345.

 

Marczewski, A. (2015). Even Ninja Monkeys like to play. London: Blurb Inc, 1(1), 28.

 

Nacke, L. E., Bateman, C., & Mandryk, R. L. (2014). BrainHex: A neurobiological gamer typology survey. Entertainment computing, 5(1), 55-62.

 

Türk Dil Kurumu. TDK. https://sozluk.gov.tr/ 5 Nisan 2023 tarihinde erişilmiştir.

 

Oxford Learners Dictionaries. https://bit.ly/3ZH4vBt. 5 Nisan 2023 tarihinde erişilmiştir.

 

Ugur-Erdogmus, F., & Çakır, R. (2022). Effect of gamified mobile applications and the role of player types on the achievement of students. Journal of Educational Computing Research, 60(4), 1063-1080.